De schaapscheerder – Uit de schaduw, in de schijnwerpers
Bert Schouwstra
Zaterdag 14-06-2026 was het schaapscheerdersfeest bij de Edese Schaapskudden. Nu gaat mijn hart al sneller kloppen bij de geur van schapen, helemaal omdat ze onlosmakelijk verbonden zijn aan de historie van Ede.
Het Veluwse goud wat ze produceerden werd gebruikt op de akker, maar met de komst van kunstmest verdween het schaap langzaam uit het straatbeeld en de omgeving. Maar dat Ede een schapendorp is, staat vast. Deze lokale geschiedenis is geen stoffig restproduct.
Op de Molenstraat, bijna verscholen achter het bushokje bij het ANWB-kantoor staat het beeld Klaas van Rosmalen: De Schaapscheerder.
Een prachtig eerbetoon aan onze lokale geschiedenis, een beeltenis van herder Gerrit Kramer. Met een schaap tussen zijn knieën en de schaar in de aanslag. Maar waarom staat dit symbool van de Edese identiteit eigenlijk weggestopt aan een drukke weg als een vergeten rekwisiet uit het verleden?
Symbool voor de Edese identiteit en historie
Het verhaal achter het beeld is puur een Edese aangelegenheid. Begin jaren tachtig had de VVV een droom. Er moest een standbeeld komen die de Edese identiteit en historie in een beeld zou vangen. Omdat er geen geld was, kochten Edenaren massaal kleine miniatuurbeeldjes om deze droom te realiseren. Dit beeld is dus niet zomaar uit een subsidiekraan gevloeid, het is gekocht door en voor de inwoners van Ede.
Toen het VVV-kantoor sloot, bleef de schaapscheerder achter. De ironie en symboliek in een beeld gevangen.
De schaapscheerder verdient een prominente plek
Het is tijd dat de gemeente haar verantwoordelijkheid neemt en dit monument wat symbool staat voor de Edese identiteit verhuisd naar een plek waar het thuishoort: het bruisende hart van het centrum.Denk aan een prominente plek op het kerkplein, waar voorheen ook de schapenmarkten werden gehouden. Of op de markt. Ede profileert zichzelf graag als schapenstad met onze trots op de Ginkelse en Edese heide. Maar hiervan is in het centrum en eromheen weinig meer te merken. Door de schaapscheerder midden tussen het winkelende publiek en de terrasgangers te plaatsen verbinden we het heden direct met ons verleden. Historischer kan het bijna niet.
Feest van de dankbaarheid in ere herstellen
Haal niet de schapen naar het centrum, dat kan (schijnbaar) niet meer. Maar de oude ambachten en het feest van dankbaarheid en het begin van de zomer kan prima weer een mooi feest worden in het centrum. Ook daar kunnen historie en heden elkaar ontmoeten. waar ook boeren uit de omgeving de Edenaren kennis kunnen laten maken met hun bedrijf en producten. Daar is echt wel iets moois bij te bedenken, samen met bijvoorbeeld de Edese Schaapskudden en andere historische organisaties.
Een standbeeld heeft pas echt toegevoegde waarde als het in het zicht staat. Laat dit historische icoon dus niet langer verstoffen, haal hem naar het centrum. En laat hem weer een trots ontmoetingspunt worden dat de Edenaren voor ogen hadden.
Een stad die haar geschiedenis koestert en dorps wil blijven, zet haar iconen immers niet in de schaduw, maar in de schijnwerpers.
Bert Schouwstra
